Naturalne sposoby na komary i inne owady (z przepisami)

Lipiec 1, 2011 Ewa Sroka 2 Comments

[Poniższy artykuł ukazał się w dwóch częściach na stronach serwisu dla eko-rodziców dziecisawazne.pl]

Jeśli chcemy w pełni cieszyć się latem, z pewnością potrzebujemy czegoś, co będzie trzymało małych krwiopijców z daleko od nas i naszych domów. O szkodliwości chemicznych preparatów odstraszających owady przekonywać nie będę. Mój artykuł kieruję do osób, które chcą chronić siebie i swoje dzieci w naturalny i ekologiczny sposób. Dowiesz się z niego, co lubią, a czego nie lubią komary, jak zrobić samodzielnie środki odstraszające komary, co pomoże po ukąszeniu i jak sprawić, by omijały nie tylko ciebie, ale także twój dom.

Poznaj wroga

Podstawową ochroną przed pogryzieniem jest odpowiednie ubranie (długie rękawy, długie spodnie). Aby chronić się jeszcze skuteczniej, trzeba być świadomym, co komary przyciąga. Są to m.in.: dwutlenek węgla, kwas mlekowy, wilgoć oraz kwiatowe i owocowe zapachy. W związku z tym ochroną będzie ograniczenie w swoim otoczeniu obecności powyższych.

Dwutlenek węgla znajduje się w wydychanym przez nas powietrzu. Jego ilość wzrasta, gdy jest nam gorąco i podczas wysiłku fizycznego. Natomiast kwasu mlekowego, obecnego w naszym pocie, przybywa również podczas wysiłku fizycznego, a także po spożyciu niektórych potraw – słonych i bogatych w potas (na przykład sok pomidorowy). Komary przyciąga wilgoć – także wilgoć wokół ciała człowieka spowodowana poceniem. Przed wyjściem na wieczorne spotkanie na świeżym powietrzu dobrze jest więc… wziąć prysznic.

Aby nie przyciągać komarów, unikajmy w swoim otoczeniu perfum, kosmetyków i środków czystości o kwiatowych i owocowych zapachach. Wyjątek stanowią tu zapachy pochodzące z olejków eterycznych, które są wręcz pożądane.
Komary lokalizują swoje ofiary z daleka także za pomocą wzroku i przyciągają je ciemne kolory, dlatego lepiej wybierać ubrania w jasnych kolorach. Wyjątkiem są tu jaskrawe barwy kwiatów, takie jak żółty, pomarańczowy, różowy – one zamiast komarów przyciągną do nas z kolei muszki, pszczoły i osy.

Olejki eteryczne jako odstraszacze owadów

Na szczęście natura dała nam wiele substancji, które odstraszają owady. Na specjalną uwagę zasługują olejki eteryczne, zawarte w różnych częściach roślin. Wygodnym sposobem jest użycie gotowych, stężonych olejków eterycznych. Te o sprawdzonych właściwościach odstraszających komary, a także inne owady to przede wszystkim:

  • olejek trawy cytrynowej (odstrasza także muchy i meszki)
  • olejek goździkowy
  • olejek patchouli (paczulowy)
  • olejek eukaliptusowy, a szczególnie olejek z eukaliptusa cytrynowego (nazywany: olejkiem eukaliptusowym citronella lub cytrynowym, otrzymywany z rośliny Eucalyptus Citriodora)

Ponadto, komary odstraszają:

  • olejek rozmarynowy
  • olejek cedrowy (odstrasza także ćmy)
  • olejek mięty pieprzowej (odstrasza nawet gryzonie)
  • olejek geranium
  • olejek lawendowy (odstrasza też pajęczaki, a nawet gryzonie)
  • olejek bazyliowy
  • olejek kopru włoskiego
  • olejek tymiankowy
  • olejek cytrynowy i olejek pomarańczowy (olejki owoców cytrusowych mają działanie fotouczulające, dlatego nie należy ich używać przed wyjściem na słońce; w czasie słonecznego lata lepiej będzie ich unikać)
  • olejek cynamonowy z liści (zabija larwy komarów, ale lepiej nie stosować go na skórę, bo nawet odpowiednio rozcieńczony może ją podrażnić )

Bezpieczeństwo stosowania olejków eterycznych

Należy pamiętać, że „naturalny” nie oznacza „bezpieczny”. Olejki eteryczne są silnie działającymi substancjami i przede wszystkim nie należy nakładać nierozcieńczonych olejków bezpośrednio na skórę.

Szczególna ostrożność należy zachować w przypadku dzieci (poniżej 3-go roku życia) oraz kobiet w ciąży. Większość olejków eterycznych nie jest dla nich zalecana, ewentualnie należy najpierw skonsultować używanie określonego olejku ze swoim lekarzem. W szczególności, nie należy stosować olejków regularnie i należy zmniejszać ilość używanego na jeden raz olejku. Jako środek odstraszający komary można je używać tylko w przypadku narażenia na pogryzienie. Absolutnie nie stosować codziennie.

Środki na komary powinny być także bezpieczne w połączeniu ze słońcem. Dlatego lepiej zrezygnować z olejków z owoców cytrusowych, które działają fotouczulająco.

Jak zrobić środek odstraszający owady?

Zrobienie w domu środka na komary i inne owady jest bardzo proste. Możemy wybrać formę olejku nakładanego na skórę lub płynu w sprayu. Ponieważ na różne rodzaje komarów działają różne olejki eteryczne, to najlepiej będzie użyć mieszanki kilku (2-5) zamiast jednego.

Olejki musimy rozcieńczyć w oleju bazowym, tak aby otrzymać stężenie 5-10%. Jako oleju bazowego możemy użyć, któregoś z trwałych olejów roślinnych, np. słonecznikowego, sojowego, z pestek winogron, jojoba lub ze słodkich migdałów. Najlepszym olejem bazowym do tego celu jest dość trudno dostępny olej Moringa. Jest on podobny w składzie do oliwy z oliwek, ale łatwiej się wchłania. Jest trwały, a jego charakterystyczną cechą jest to, że wiąże w sobie lotne substancje zapachowe olejków eterycznych. Dzięki temu dłużej utrzymują się one na skórze, czyli tam gdzie chcemy aby działały na komary najmocniej.

Jeśli potrzebujemy tylko trochę olejku – odstraszacza, to możemy wymieszać 10-20 kropli mieszanki olejków eterycznych z 2 łyżkami oleju bazowego. Jeśli chcemy od razu przygotować go więcej, to posłużmy się poniższą recepturą.

Olejek odstraszający komary

Skład:

  • 100 ml oleju bazowego (najlepiej olej Moringa, ale może być też słonecznikowy, sojowy, z pestek winogron, jojoba lub ze słodkich migdałów)
  • 5-10 ml (około 50-100 kropli) olejku eterycznego (lub mieszanki olejków) np. 30 kropli olejku trawy cytrynowej, 30 kropli olejku goździkowego i 20 kropli olejku eukaliptusowego

Przygotowanie: Zmieszaj olejki eteryczne z olejem bazowym. Nakładaj na skórę w miejscach zagrożonych ugryzieniem, omijając okolice oczu. Ponawiaj nakładanie co 1-2 godziny. Przechowuj w ciemnym i chłodnym miejscu, najlepiej w butelce z ciemnego szkła.

W recepturze olejku odstraszającego komary warto uwzględnić olej z nasion miodli indyjskiej (Neem). Oprócz posiadania właściwości regenerujących skórę, łagodzi swędzenie (gdy komar już ugryzie), a jego zapach powoduje, że komary trzymają się z daleka. Zapach ten jest bardzo charakterystyczny i dla niektórych osób nie do zaakceptowania, ale łagodzi go rozcieńczenie w oleju bazowym. Sam olej jest śmiercionośny dla komarów i ich larw.

Olejek odstraszający komary z olejem Neem

Skład:

  • 75 ml oleju bazowego
  • 20 ml oleju Neem
  • opcjonalnie: 5 ml olejku eterycznego (lub mieszanki olejków)

Przygotowanie: Zmieszaj olejki z olejem bazowym. Nakładaj na skórę w miejscach zagrożonych ugryzieniem, omijając okolice oczu. Ponawiaj nakładanie co 1-2 godziny. Przechowuj w ciemnym i chłodnym miejscu, najlepiej w butelce z ciemnego szkła.

Możemy również wybrać formę sprayu, który może być rozpylany na skórę oraz ubrania.

Spray odstraszający komary

Skład:

  • 100 ml wódki
  • 5-10 ml (około 50-100 kropli) olejku eterycznego (lub mieszanki olejków) np. 30 kropli olejku trawy cytrynowej, 30 kropli olejku goździkowego i 20 kropli olejku eukaliptusowego

Przygotowanie: Do buteleczki (najlepiej z ciemnego szkła) z atomizerem wlej wódkę i wkrapiaj stopniowo olejki, mieszając. Wstrząśnij. Rozpylaj z pewnej odległości na odkryte części ciała, uważając na oczy (alkohol!). Ponawiaj rozpylanie przynajmniej co 2 godziny. Spray można także rozpylać na ubranie przed jego założeniem. Zmętnienie jest zjawiskiem normalnym. Wstrząsnąć przed użyciem.

Możemy też przygotować spray bez alkoholu, który jest delikatniejszych (niestety także dla komarów). Rozważmy tę możliwość, szczególnie jeśli przebywamy na słońcu, bo pod jego wpływem alkohol może prowadzić do przebarwień na skórze. Taki produkt jest jednak mniej trwały i powinniśmy go zużyć „na raz”, ewentualnie przez weekend. Na szczęście jego przygotowanie jest dziecinnie proste i trwa około minuty.

Spray odstraszający komary – wersja „na raz” (bez alkoholu)

Skład:

  • 100 ml wody
  • 30 kropli olejku eterycznego (lub mieszanki olejków) np. 15 kropli olejku trawy cytrynowej i 15 kropli olejku lawendowego

Przygotowanie: Do buteleczki z atomizerem (rozpylaczem) wlej wodę i wkrop olejki. Wstrząśnij. Gotowe. Teraz rozpylaj na odkryte części ciała, na ubrania oraz w powietrze i na tkaniny we wnętrzach (zasłony, poduszki, meble tapicerowane, dywany). Ponawiaj rozpylanie przynajmniej co 2 godziny, a najlepiej co 30 minut.

UWAGA: Należy za każdym razem intensywnie wstrząsnąć mieszaninę, aby olejki dobrze rozproszyły się w wodzie. Olejki nie mieszają się z wodą i jeśli dobrze nie wstrząśniemy, to możemy rozpylić mieszankę o zbyt wysokim stężeniu olejków, która podrażni skórę, lub o zbyt niskim stężeniu, która z kolei nie będzie działać na komary.

Komary nie lubią też cierpkiego zapachu octu, szczególnie w połączeniu z liśćmi z orzecha włoskiego. Zatem jeśli nie mamy pod ręką olejków eterycznym, możemy zrobić poniższą miksturę.

Mikstura odstraszająca komary na bazie octu

Skład:

  • 200 ml octu (najlepiej jabłkowego)
  • 2 liście orzecha włoskiego

Przygotowanie: Liście dokładnie umyj, osusz i drobno posiekaj. Zalej octem i gotuj przez około 10 minut. Przecedź i wystudź. Smaruj miksturą części ciała narażone na ugryzienia.

Co obniża efektywność środków odstraszających komary? Pot, duże ilości innych kosmetyków na skórze (np. filtrów słonecznych), parowanie, spłukiwanie podczas zabaw w wodzie oraz wchłanianie w skórę. Aby temu zaradzić należy regularnie ponawiać aplikację produktu.

Jak chronić dom i otoczenie?

Tak jak w przypadku ciała podstawą jest odpowiednie ubranie, tak dla domu jest zamontowanie siatek w oknach. Dbajmy też, aby wieczorem nie otwierać na długo okien lub drzwi przy zapalonym świetle.

Na oknach możemy ustawić rośliny, których zapach będzie dodatkowo odstraszał nieproszonych gości, takie jak: bazylia, mięta, kocimiętka i pelargonie. Kocimiętka zasługuje na specjalną uwagę, gdyż działanie olejku z kocimiętki jest bardzo silne. Zawiera on nepetalakton, o udowodnionym działaniu odstraszającym na owady (komary, muchy, karaczany). Niestety olejek kocimiętki jest trudno dostępny w Polsce. Nie należy go stosować w czasie ciąży.

Komary nie znoszą też zapachów niektórych produktów żywnościowych, np. cebuli, czosnku, selera, wanilii. Dlatego oprócz używania tych produktów w kuchni, możemy talerz z przekrojoną na pół cebulą położyć na kilka godzin na stole, albo stoliku nocnym. To powinno spowodować spadek zainteresowania danym pomieszczeniem.

Podobnie działają liście pomidorów, bazylii, mięty i trawa cytrynowa. Możemy zgnieść je w moździerzu (jeden składnik lub mieszankę) i posmarować odkryte miejsca na skórze, albo umieścić na talerzu na stole.

Dla ochrony domu możemy tez stosować wymienione na początku olejki eteryczne w kominku aromaterapeutycznym (10-15 kropli mieszanki). Podczas sprzątania możemy dodać do mycia podłogi kilka kropli olejku lawendowego lub/i z trawy cytrynowej. Olejek lawendowy warto dodać też do płukania przy praniu zasłon i firanek.

W taki sam sposób, jak spray odstraszający komary, możemy skomponować perfumy do domu. Można wypróbować ożywcze połączenie mięty, lawendy i trawy cytrynowej z nutą eukaliptusa (stosunek olejków 3:3:2:1).

Co zrobić, gdy jednak ugryzie?

Jeśli pomimo zastosowanych odstraszaczy znalazł się jakiś komar odporny na nasze zabiegi i zaczynamy się drapać, to również na to są naturalne sposoby. Niektóre olejki eteryczne łagodzą skutki ukąszeń owadów, więc jeśli uwzględnimy je w naszej mieszance odstraszającej, to będziemy mieli produkt „2w1”. Do takich olejków należą: goździkowy, bazyliowy, lawendowy, eukaliptusowy. Swędzenie łagodzą też olejek grejpfrutowy i cytrynowy, ale pamiętajmy o ich fotouczulającym działaniu (przez 6 godzin po nałożeniu nie należy wystawiać skóry na działanie promieni słonecznych). Możemy też przygotować osobno produkt łagodzący swędzenie, rozprowadzając w oleju bazowym jeden z wyżej wymienionych olejków eteryczny w stężeniu 10% (około 10 kropli na łyżkę oleju bazowego). Taki olejek należy stosować miejscowo.

Na swędzące miejsca możemy też nałożyć sok z liści bazylii (który, jak pamiętamy, także odstrasza komary), kilka kropli soku z cytryny (nie polecane dla osób z wrażliwą skórą) lub znieczulający proszek z goździków ( 2-3 goździki utrzeć lub zmielić). Można również złagodzić swędzenie, smarując podrażnioną skórę octem.

Autorka artykułu – Ewa Sroka – prowadzi warsztaty, na których uczy, jak przygotować w domu naturalne produkty do pielęgnacji ciała. Więcej informacji o warsztatach znajdziesz TUTAJ.

Uncategorized

2 Comments → “Naturalne sposoby na komary i inne owady (z przepisami)”

  1. gold account 1 year ago   Reply

    Ja byłam w poniedziałek na spacerze i też mnie użarły te wstręciuchy.Słyszałam ,że najlepsze na komary są specyfiki ze sklepów myśliwskich.Ja jako repelenty zamierzam zastosować olejki eteryczne.

  2. Gosia 1 year ago   Reply

    Kominek do aromaterapii jest bardzo skuteczny. Stawiam go na tarasie i dosłownie widzę jak nadlatujące komary nagle zawracają:))) Nawet nie ma potrzeby stosować niczego na skórę, tak więc jeśli nie ma potrzeby przemieszczania się jest to bardzo wygodny sposób. O dodawaniu olejków eterycznych do płukania firanek jeszcze nie słyszałam. Muszę wypróbować.

Leave a Reply